Vooral een witte kat heeft het risico om enkele dagen na zijn geboorte doof te worden aan een of aan beide oren. Doofheid komt vooral voor in combinatie met blauwe ogen, maar bij de combinatie van een witte vacht en oranje ogen is het risico ook nog steeds aanzienlijk groter dan bij een kat met een andere kleur vacht.
Deze doofheid wordt veroorzaakt door de aftakeling van het slakkenhuis (een onderdeel in het oor), en de kans dat dit gebeurt, is erfelijk bepaald. Deze aftakeling van het slakkenhuis valt niet te genezen, dus de kat zal echt de rest van zijn leven doof blijven.
Andere oorzaken van doofheid bij een kat
Net als bij mensen, kan een kat ook door ouderdom doof worden. De gehoorbeentjes binnenin het oor kunnen hun beweeglijkheid verliezen naarmate de kat ouder wordt, en de zenuwen in het binnenoor kunnen ook steeds verder aftakelen. Een kat kan ook doof worden door een oorontsteking die in ernstige gevallen dikke littekens achter kunnen laten in het oor.
Compensatie van de doofheid met de andere zintuigen
Het is algemeen bekend dat een doof mens zijn doofheid compenseert met zijn andere zintuigen, en dan met name het zicht en de reuk. Tot nu toe heeft de wetenschap het nog niet helemaal onomstotelijk kunnen bewijzen, maar het vermoeden bestaat dat een kat hier ook toe in staat is. Er zijn al meerdere aanwijzingen gevonden dat een dove kat zowel een beter zicht en een betere reuk ontwikkelt.
Daarnaast gebruikt een kat ook zijn tastharen, zijn voetkussentjes en zelfs de vachtharen op zijn rug en de rest van zijn lijf om te voelen of er iemand in de buurt is. Hij registreert met zijn (tast)haren namelijk de trillingen in de lucht die een naderende persoon veroorzaakt, en met zijn voetkussentjes voelt hij de trillingen in de grond waar hij op staat, bijvoorbeeld door voetstappen.
Voorzorgsmaatregelen: voorkomen is beter dan genezen
Een dove kat is natuurlijk een gevaar voor zichzelf, omdat hij vooral in een drukke stad geen gebruik kan maken van zijn gehoor om naderend verkeer te ontwijken. Zeker als hij pas op latere leeftijd doof is geworden, dan zal hij hier nog veel meer moeite mee hebben dan een doof geborene. Een auto of een brommer rijdt vaak dusdanig hard dat hij al lang niet meer te ontwijken is als de dove kat hem eenmaal voelt naderen.